Co się wydarzyło
W marcu 1645 roku – w ówczesnym kalendarzu jeszcze 1644 – Matthew Hopkins, syn purytańskiego pastora, mieszkający w Manningtree w Essex, oskarżył kilka sąsiadek o to, że co sześć tygodni w piątkowe noce spotykają się koło jego domu i składają ofiary diabłu. Pierwszą podejrzaną, starą i ubogą kobietę, przez kilka nocy nie pozwalano jej spać, aż „przywołała” swoje chowańce: białego kotka Holta, tłustego spaniela bez nóg Jarmarę, chartopodobnego Vinegar Toma z głową wołu, królika Sack and Sugar i tchórza Newesa. Jej zeznania pociągnęły za sobą kolejne oskarżenia. Hopkins i jego wspólnik John Stearne, tytułujący się „generalnymi tropicielami czarownic”, objeżdżali potem Essex, Suffolk, Norfolk i sąsiednie hrabstwa, gdzie władze lokalne płaciły im za usługi. Stosowali wielodniowe pozbawianie snu, szukanie „znamion diabła” na ciele i próbę wody. Latem 1645 roku na sesji w Chelmsford powieszono kilkanaście kobiet, a w sierpniu w Bury St Edmunds – kolejnych osiemnaście osób, w tym osiemdziesięcioletniego pastora Johna Lowesa. W 1647 roku Hopkins opublikował „The Discovery of Witches”, odpowiedź na krytykę, i jeszcze tego samego roku zmarł w Manningtree, najpewniej na gruźlicę.
Świadkowie
Matthew Hopkins, „The Discovery of Witches” (1647); John Stearne, „A Confirmation and Discovery of Witchcraft” (1648); akta sesji sądowych w Chelmsford i Bury St Edmunds; pamflety z lat 1645–1647.
Wyjaśnienia i hipotezy
Historycy wiążą skalę polowania z chaosem wojny domowej: zwykłe sądy nie działały, a władze w purytańskiej Anglii Wschodniej chętnie słuchały oskarżeń. „Dowody” Hopkinsa – zeznania wymuszone pozbawieniem snu, znamiona na ciele, pływanie – już w 1646 roku krytykował pastor John Gaule, a sędziowie zaczęli je odrzucać. Szacunki mówią o około stu straconych w latach 1645–1647, czyli większej liczbie niż w całym poprzednim stuleciu angielskich procesów. Popularna opowieść, że Hopkinsa samego poddano próbie wody i powieszono, jest legendą; podobnie jak relacje o jego duchu nad stawem w Mistley.
Wyjaśnione Zjawisko ma szeroko przyjęte, przyziemne wyjaśnienie.
Źródła
Więcej: Wikipedia (pl) Wikipedia (en)