Co się wydarzyło
Stanisława Tomczyk, młoda kobieta, u której po kilkudniowym aresztowaniu w czasie zamieszek miały się pojawić napady histerii i rozszczepienie osobowości, trafiła pod opiekę psychologa Juliana Ochorowicza. Leczył ją hipnozą, a w latach 1908–1909 prowadził z nią eksperymenty w Wiśle, gdzie mieszkał i budował pensjonaty. W transie Tomczyk zmieniała się w „Małą Stasię” – istotę, która zapewniała, że nie jest duchem zmarłego. W jej obecności nożyczki, łyżeczki i celuloidowe piłeczki unosiły się w powietrzu między rozsuniętymi dłońmi, zatrzymywał się zegar pod szklanym kloszem, a kulka ruletki miała wypadać na wskazanych polach. Ochorowicz fotografował te zjawiska i publikował wyniki w paryskich „Annales des Sciences Psychiques”. Zdjęcia lewitujących nożyczek obiegły świat, a za „fotografie mediumiczne” badacz dostał nagrodę w Paryżu.
Świadkowie
Julian Ochorowicz i jego goście w Wiśle; w 1914 r. badacze londyńskiego Towarzystwa Badań Psychicznych.
Wyjaśnienia i hipotezy
Na części fotografii między palcami medium widać cienką nić. Ochorowicz sam ją zauważył, ale uznał za paranormalny wytwór jej palców, który nazywał „promieniami sztywnymi” i „ideoplazmą”. Iluzjoniści i sceptycy uważają, że Tomczyk posługiwała się po prostu nitką lub włosem. W 1914 roku medium badało w Londynie Towarzystwo Badań Psychicznych, bez rozstrzygającego wyniku; w 1919 roku Tomczyk poślubiła jednego z jego czołowych członków, Everarda Feildinga.
Sporne Istnieje prawdopodobne wyjaśnienie, ale część faktów wciąż budzi spory.
Źródła
- Julian Ochorowicz, Zjawiska medyumiczne, cz. 1 (Warszawa, 1913)
- Psi Encyclopedia (Society for Psychical Research) – Stanislawa Tomczyk
- Jeremy Stolow, Mediumnic Lights, Xx-Rays, and the Spirit Who Photographed Herself (Critical Inquiry, 2016)
Więcej: Wikipedia (pl) Wikipedia (en)