Co się wydarzyło
10 sierpnia 1901 roku Charlotte Anne Moberly, przełożona St Hugh's College w Oksfordzie, i jej przyszła następczyni Eleanor Jourdain zwiedzały Wersal i szukały drogi do Petit Trianon, ulubionej rezydencji Marii Antoniny. Obie poczuły dziwne przygnębienie, a krajobraz wydał się im nienaturalnie płaski i martwy. Spotkały mężczyzn w zielonych płaszczach i trójgraniastych kapeluszach, odrażającego mężczyznę w pelerynie siedzącego przy altanie, a Moberly zauważyła na trawniku damę szkicującą w staromodnej sukni. Po powrocie kobiety doszły do wniosku, że zobaczyły ogrody takimi, jakie były w XVIII wieku, a dama mogła być samą królową. Po latach poszukiwań w archiwach w 1911 roku wydały pod pseudonimami Elizabeth Morison i Frances Lamont książkę „An Adventure”, która wywołała sensację.
Świadkowie
Charlotte Anne Moberly (1846–1937) i Eleanor Jourdain (1863–1924), wykładowczynie z Oksfordu; ich nazwiska ujawniono publicznie dopiero w 1931 roku.
Wyjaśnienia i hipotezy
Już w 1911 roku Eleanor Sidgwick z Towarzystwa Badań Psychicznych uznała, że kobiety źle zinterpretowały zwykłe wydarzenia. Analizy wykazały, że pierwsze spisane relacje były krótkie i niemal pozbawione elementów nadprzyrodzonych, a kolejne wydania obrastały w szczegóły znalezione w archiwach. Philippe Jullian w biografii Roberta de Montesquiou (1965) zasugerował, że panie trafiły na kostiumową zabawę w ogrodach. Psychologowie mówią o złudzeniu wzmocnionym późniejszą lekturą. Niektórzy badacze twierdzą jednak, że pewien rdzeń zagadki pozostaje.
Sporne Istnieje prawdopodobne wyjaśnienie, ale część faktów wciąż budzi spory.
Źródła
- Charlotte Anne Moberly, Eleanor Jourdain, An Adventure (Macmillan, 1911)
- Terry Castle, Contagious Folly: An Adventure and Its Skeptics (Critical Inquiry 17, 1991)
- Atlas Obscura – Did These Oxford Professors Time Travel from the Victorian Era to the French Revolution? (2024)
Więcej: Wikipedia (en)