Co się wydarzyło
Między 1 a 3 lipca 1863 roku wokół miasteczka Gettysburg w Pensylwanii starły się armie Unii i Konfederacji. Bitwa, po której liczba zabitych, rannych i zaginionych przekroczyła 50 tysięcy, była punktem zwrotnym wojny secesyjnej, a ciała poległych przez wiele dni leżały na polach i w skalnym labiryncie Devil’s Den. Według dzisiejszych przewodników i licznych książek duchy żołnierzy nigdy stąd nie odeszły: w Devil’s Den i na wzgórzu Little Round Top ludzie mają słyszeć strzały i komendy, widzieć postacie w szarych i niebieskich mundurach, które znikają po kilku krokach, oraz czuć zapach prochu. Najstarsze zapisane opowieści są skromniejsze. W latach 80. XIX wieku Emanuel Bushman pisał w lokalnej gazecie „Gettysburg Compiler” o duchach i upiorach widywanych nocą na Little Round Top oraz o bezgłowym jeźdźcu na drodze do Emmitsburga (1886). Rolnicy z okolic Oak Hill opowiadali też, że pole, na którym zginęła brygada Iversona – tzw. Iverson’s Pits – jest nawiedzone.
Świadkowie
Felietony Emanuela Bushmana w „Gettysburg Compiler” (lata 80. XIX w.), miejscowe tradycje o Iverson’s Pits, a od lat 90. XX wieku relacje turystów zbierane przez autorów książek i organizatorów nocnych wycieczek.
Wyjaśnienia i hipotezy
Historycy American Battlefield Trust zwracają uwagę, że poza opowieścią o Iverson’s Pits przez ponad sto lat po bitwie nie krążyły tu szeroko znane historie o duchach; zjawisko „duchów Gettysburga” rozwinęło się w latach 90. XX wieku, wraz z popularnymi książkami (m.in. serią „Ghosts of Gettysburg” Marka Nesbitta) i nocnymi wycieczkami, z których pierwsza ruszyła w 1994 roku. Krytycy zarzucają im zniekształcanie historii, obrońcy – że przyciągają ludzi do przeszłości. W 2025 roku Park Narodowy dodał program przy ognisku, który oddziela fakty od mitów. Dowodów na zjawiska nadprzyrodzone brak; liczne „widmowe” zdjęcia wyjaśnia się odbiciami, kurzem i długim czasem naświetlania.
Legenda Opowieść przekazywana przez pokolenia – nie da się jej potwierdzić ani obalić.
Źródła
- American Battlefield Trust – 7 Gettysburg Myths and Misconceptions
- The Gettysburg Compiler – The Specter of Gettysburg (2014)
- The Gettysburg Compiler – Not All Spooks: In Defense of Gettysburg’s Ghost Tours (2015)
- National Park Service – “Fall into History” at Gettysburg National Military Park
Więcej: Wikipedia (pl) Wikipedia (en)