Co się wydarzyło
Souther Fell to trawiasty grzbiet nad wsią Mungrisdale w północnej części Krainy Jezior. Według relacji opublikowanej w „Gentleman's Magazine” w 1747 roku w wigilię świętojańską 1735 roku parobek miejscowego farmera Williama Lancastera zobaczył na zboczu oddziały wojska maszerujące w zwartych kolumnach przez ponad godzinę, aż zniknęły za przełęczą przy szczycie. Wyśmiano go. Dwa lata później, znów w wigilię świętojańską, nieskończony szereg żołnierzy idących po pięciu w rzędzie widziała cała rodzina Lancastera. Najsłynniejsza obserwacja miała miejsce 23 czerwca 1745 roku: około 26 osób patrzyło do zmroku, jak po grzbiecie przesuwają się piechota, kawaleria i wozy. Następnego dnia świadkowie weszli na górę i nie znaleźli na miękkim gruncie żadnych śladów. Kilka miesięcy później w Szkocji wybuchło powstanie jakobickie.
Świadkowie
William Lancaster, jego parobek (u Jamesa Clarke'a – Daniel Stricket) i rodzina; w 1745 roku ok. 26 osób. Relacje: anonimowy autor w „Gentleman's Magazine” (1747) i James Clarke w „A Survey of the Lakes” (koniec lat 80. XVIII wieku).
Wyjaśnienia i hipotezy
Źródła różnią się datami: anonimowa relacja z 1747 roku podaje lata 1735, 1737 i 1745, a James Clarke, który zebrał podpisane zeznania świadków, pisze o 1743 i 1744 roku. Najczęściej proponowane wyjaśnienie to fatamorgana – odbicie w atmosferze odległych oddziałów, np. ćwiczących wojsk jakobickich – ale nie tłumaczy ono obserwacji z lat 30. Inni sugerują dym z świętojańskich ognisk lub przemarsze przemytników, a sceptycy – stopniowe ubarwianie opowieści. Sprawa pozostaje bez rozstrzygnięcia.
Niewyjaśnione Nie ma przekonującego wyjaśnienia.
Źródła
- The Gentleman's Magazine, 1747, s. 524 – transkrypcja (Old Cumbria Gazetteer)
- Old Cumbria Gazetteer – Souther Fell
- Strange History – The Spectres of Souther Fell 1: The Sources (2016)
Więcej: Wikipedia (en)