Co się wydarzyło
26 listopada 1922 roku Howard Carter przy świetle świecy zajrzał przez otwór w zapieczętowanych drzwiach grobowca Tutanchamona i – jak głosi anegdota – na pytanie, czy coś widzi, odpowiedział: „Tak, cudowne rzeczy”. Było to najsłynniejsze odkrycie w dziejach egiptologii. Już w grudniu w Kairze opowiadano, że kobra – symbol władzy faraonów – zabiła kanarka Cartera. Wiosną 1923 roku pisarka Marie Corelli ostrzegała w prasie, że naruszenie zapieczętowanego grobu ściąga „straszliwą karę”. 5 kwietnia 1923 roku w Kairze zmarł lord Carnarvon, mecenas wykopalisk: zakażenie od ukąszenia komara, rozciętego przy goleniu, przeszło w ciężką infekcję. Gazety prześcigały się w doniesieniach o napisie z przekleństwem, który rzekomo znaleziono w komorze, a Arthur Conan Doyle sugerował, że Carnarvona zabiły „żywiołaki” strzegące grobu. Każda kolejna śmierć osoby związanej z wyprawą dopisywała nowy rozdział legendy.
Świadkowie
Howard Carter, lord Carnarvon i jego córka lady Evelyn Herbert, członkowie ekspedycji; legendę rozpowszechniła prasa brytyjska i amerykańska, m.in. dzięki Marie Corelli i Arthurowi Conan Doyle'owi.
Wyjaśnienia i hipotezy
W grobowcu nie znaleziono żadnej inskrypcji z klątwą – przekleństwo wymyśliła prasa. Carnarvon od lat chorował na płuca, a lekarze opisali u niego różę twarzy powikłaną zapaleniem płuc. Analizy losów uczestników pokazują, że z kilkudziesięciu osób obecnych przy otwarciu grobowca i sarkofagu w ciągu kilkunastu lat zmarło zaledwie kilka. Sam Carter, który nazywał klątwę bzdurą, zmarł w 1939 roku, a lady Evelyn żyła do 1980 roku. Hipotezę o groźnych pleśniach w grobowcu część badaczy uważa za możliwą, ale w przypadku Carnarvona – za mało prawdopodobną.
Wyjaśnione Zjawisko ma szeroko przyjęte, przyziemne wyjaśnienie.
Źródła
- The New York Times – Carnarvon Is Dead of an Insect's Bite at Pharaoh's Tomb (1923)
- Ann M. Cox, The death of Lord Carnarvon (The Lancet, 2003)
Więcej: Wikipedia (pl) Wikipedia (en)