Co się wydarzyło
Bridget Cleary, z domu Boland, miała 26 lat i była zręczną krawcową i modystką; z mężem, bednarzem Michaelem Clearym, mieszkała w nowym domku robotniczym w Ballyvadlea w hrabstwie Tipperary. Na początku marca 1895 roku, po wyprawie z jajkami do wsi Kylenagranagh, w pobliże fortu uważanego za siedzibę wróżek, rozchorowała się – najpewniej na zapalenie oskrzeli lub płuc. Gdy leki lekarza nie pomagały, mąż i krewni sięgnęli po pomoc miejscowego znawcy ziół Jacka Dunne’a, który uznał, że w łóżku leży nie Bridget, lecz podrzucony przez wróżki odmieniec. Przez kilka dni krewni zmuszali ją do picia ziół w mleku, przytrzymywali nad paleniskiem i wypytywali, czy jest Bridget Boland, żoną Michaela Cleary’ego. Wieczorem 15 marca Michael oblał żonę naftą i podpalił, po czym zakopał ciało w płytkim grobie. Mówił, że prawdziwa Bridget wyjedzie z fortu na siwym koniu. Policja (RIC) odnalazła zwłoki 22 marca. Przed sądem w Clonmel Michaela skazano za zabójstwo na 20 lat ciężkiego więzienia; zwolniony w 1910 roku, wyemigrował do Kanady. Dzieci w Tipperary długo śpiewały potem rymowankę: „Czy jesteś czarownicą, czy wróżką, czy żoną Michaela Cleary’ego?”.
Świadkowie
Sąsiedzi i krewni zeznający przed sędziami pokoju w Clonmel i na sesji wyjazdowej w lipcu 1895 roku; obszerne relacje prasy irlandzkiej i brytyjskiej z 1895 roku.
Wyjaśnienia i hipotezy
Nie ma tu nic nadprzyrodzonego: to zabójstwo, które sąd uznał za nieumyślne spowodowanie śmierci, popełnione w atmosferze wiary w porwania przez wróżki. Historyczka i folklorystka Angela Bourke w książce „The Burning of Bridget Cleary” pokazała, że opowieść o odmieńcu mogła posłużyć jako język, w którym wyrażano napięcia w małżeństwie bezdzietnej, niezależnej kobiety i zazdrosnego męża. Sprawa wydarzyła się w czasie sporu o irlandzką autonomię – przeciwnicy Home Rule przedstawiali ją jako dowód „zabobonności” Irlandczyków, co dodatkowo nagłośniło proces. Wiarę w odmieńców notowano jednak w Irlandii jeszcze w XX wieku.
Wyjaśnione Zjawisko ma szeroko przyjęte, przyziemne wyjaśnienie.
Źródła
- Angela Bourke, The Burning of Bridget Cleary: A True Story (Pimlico, 1999)
- Literature and Medicine (Project MUSE) – recenzja: Angela Bourke, The Burning of Bridget Cleary
- Atlas Obscura – The Fairy-Wife Murder: Bridget Cleary
Więcej: Wikipedia (en)